Telemarketing a prawo: kiedy firma może do Ciebie dzwonić?

Redakcja Kto zadzwonił? · Aktualizacja: 30.08.2026

„Skąd państwo mają mój numer i dlaczego w ogóle państwo dzwonią?” — to pytanie ma w Polsce mocną odpowiedź prawną. Marketing telefoniczny działa u nas w modelu opt-in: bez Twojej wcześniejszej zgody firma nie ma prawa wybrać Twojego numeru w celach handlowych. Poniżej: co dokładnie mówi prawo, gdzie firmy kombinują i jak skutecznie użyć swoich uprawnień.

Podstawa prawna w dwóch zdaniach

Przez lata fundamentem był art. 172 Prawa telekomunikacyjnego: zakaz używania telekomunikacyjnych urządzeń końcowych (i automatycznych systemów wywołujących) do marketingu bezpośredniego bez uprzedniej zgody abonenta. 10 listopada 2024 r. zastąpiło go Prawo komunikacji elektronicznej (art. 398), utrzymując tę samą zasadę: najpierw zgoda, potem telefon. Równolegle działa RODO: sam Twój numer to dane osobowe, więc firma musi mieć podstawę prawną także do jego przetwarzania — i musi umieć powiedzieć, skąd go ma (art. 14 RODO).

Co jest zgodą, a co nie jest

• Zgoda musi być dobrowolna, konkretna i uprzednia — wyrażona zanim zadzwonią, na marketing telefoniczny właśnie tej firmy (lub wyraźnie wskazanych partnerów).
• Nie jest zgodą: kupno bazy „z legalnymi zgodami” od brokera, zgoda na e-mail rozciągana na telefon, „uzasadniony interes” jako przykrywka, ani zgoda wyrażona… w trakcie tej właśnie rozmowy.
• Haczyk konkursowy: darmowe loterie i ankiety często służą wyłącznie zbieraniu zgód — czytaj, co podpisujesz, i odznaczaj checkboxy marketingowe.

Twoje ruchy, krok po kroku

1. Zapytaj o źródło numeru i cofnij zgodę w rozmowie („cofam zgodę na kontakt marketingowy, proszę o usunięcie numeru z bazy”) — firma ma obowiązek to odnotować.
2. Utrwal: data, godzina, numer (zrzut z historii), nazwa firmy i produktu. Bez tego skarga jest słaba.
3. Wyślij żądania z RODO na piśmie/e-mailem: skąd numer (art. 15), usunięcie (art. 17), sprzeciw wobec marketingu (art. 21). Firma ma miesiąc na odpowiedź.
4. Dzwonią dalej? Eskaluj: skarga do Prezesa UKE (naruszenie art. 398 PKE), do UODO (dane bez podstawy), a przy masowej praktyce — zawiadomienie UOKiK. Ścieżki i adresy: gdzie zgłosić spam.

Dlaczego mimo prawa telefon dalej dzwoni

Bo egzekucja goni rzeczywistość: call center dzwonią z rotujących numerów (często świeżych zakresów komórkowych), zgody „kupuje się” z wątpliwych baz, a część kampanii dzwoni wprost z zagranicy, czasem ze sfałszowanym numerem. Dlatego prawo działa najlepiej w parze z techniką: blokowaniem i filtrami oraz sprawdzaniem numerów przed oddzwonieniem w wyszukiwaniu wstecznym. Każda Twoja relacja przy numerze buduje też publiczny materiał dowodowy — barometr spamu pokazuje, które kampanie właśnie męczą Polskę.